Những vấn đề thường gặp ở phụ nữ tiền mãn kinh

Giai đoạn tiền mãn kinh là qui luật tự nhiên khó tránh được, thường xuất hiện sau tuổi 40 và kết thúc bởi chu kỳ kinh sinh lý cuối cùng. Vậy tiền mãn kinh ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe phụ nữ?

Tiền mãn kinh là gì?

Tiền mãn kinh là giai đoạn trước mãn kinh ở phụ nữ, là lúc mà nội tiết tố nữ Estrogen bị suy giảm nhiều gây ra những triệu chứng đầu tiên của rối loạn quanh mãn kinh.

Các triệu chứng báo hiệu sự bắt đầu vào giai đoạn tiền mãn kinh ở phụ nữ thường không giống nhau tùy mỗi người. Hầu hết nữ giới bước vào thời kỳ tiền mãn kinh đều gặp phải những vấn đề khó chịu mà nguyên nhân chủ yếu bắt nguồn từ việc giảm sút nội tiết tố sinh dục nữ estrogen.

Những thay đổi của phụ nữ giai đoạn tiền mãn kinh

Giai đoạn tiền mãn kinh của mỗi phụ nữ thường dài ngắn khác nhau, ít thì 2-3 năm, nhiều có thể tới 7-8 năm.

Các vấn đề thường gặp ở độ tuổi tiền mãn kinh

Bốc hỏa

Nguyên nhân của các cơn bốc hỏa hiện vẫn chưa được kết luận chính xác. Đa số các giả thuyết cho rằng nguyên nhân là do rối loạn chức năng điều nhiệt vì sự sụt giảm nồng độ estrogen trong cơ thể. Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng trung tâm điều nhiệt bị thu hẹp ở những phụ nữ bị bốc hỏa.

Mức estrogen suy giảm tác động trực tiếp vào trung tâm điều nhiệt ở vùng dưới đồi, làm vùng này hiểu nhầm là nhiệt độ cơ thể đang cao hơn bình thường, dẫn tới hàng loạt đáp ứng giúp cơ thể tỏa nhiệt: Tim đập nhanh để bơm báu đi, các mạch máu ngoại biên giãn ra, đổ mồ hôi dẫn đến mất nhiệt nhanh chóng và đi kèm với lạnh run, thở nông và nhanh.

Bốc hỏa ở phụ nữ tiền mãn kinh

Biểu hiện của cơn bốc hỏa ở phụ nữ tiền mãn kinh

Bốc hỏa là một triệu chứng khá phổ biến ở phụ nữ tiền mãn kinh. Cơn bốc hỏa thường khởi đầu đột ngột bằng cảm giác nóng ở vùng mặt, phần trên ngực và sau đó nhanh chóng lan ra toàn thân. Cảm giác nóng thường kéo dài từ 2 – 4 phút và có thể đi kèm với toát mồ hôi, thỉnh thoảng đánh trống ngực và sau đó là lạnh run.

Bốc hỏa gây rối loạn giấc ngủ, trầm cảm

Cơn bốc hỏa thường xảy ra trong khi ngủ và do đó gây mất ngủ mạn tính. Ngoài ra, khó ngủ thay đổi theo chu kỳ kinh nguyệt (tối đa trong giai đoạn đầu chu kỳ và giai đoạn hoàng thể muộn, khi nồng độ estrogen trong huyết thanh thấp nhất). Tâm lý và triệu chứng vận mạch cũng góp phần gây nên rối loạn giấc ngủ.

Ngoài ra, phụ nữ tiền mãn kinh kèm các cơn bốc hỏa có nhiều khả năng bị trầm cảm. Trong một nghiên cứu trên 102 phụ nữ độ tuổi 44 – 56 có rối loạn giấc ngủ, 54% có ngưng thở khi ngủ, hội chứng chân không ngừng nghỉ hoặc cả hai.

Điều trị bốc hỏa

Phụ nữ có triệu chứng nhẹ thường không cần can thiệp bằng thuốc. Các phương pháp có thể áp dụng như:

– Tránh nơi nóng bức, đồ uống nóng, thức ăn nóng, rượu, cà phê, căng thẳng quá mức và hút thuốc lá. Mặc quần áo làm từ vải thoáng khí, nhẹ, cởi bỏ một lớp hoặc hai khi bạn đang nóng và mặc vào khi bạn đang lạnh. Vài sản phẩm làm mát như thuốc xịt, gel và gối lạnh có thể hữu ích.

– Để giảm căng thẳng và có giấc ngủ ngon hơn nên tập thể dục thường xuyên, nhưng không quá gần giờ đi ngủ. Thiền, yoga, khí công, thái cực quyền, phản hồi sinh học, châm cứu hoặc massage cũng sẽ giúp giảm căng thẳng.

– Khi cơn bốc hỏa bắt đầu, hãy thử “hô hấp nhịp độ” – thở bụng chậm, sâu – hít vào bằng mũi, thở ra bằng miệng. Thở chỉ 5 – 7 lần/phút, chậm hơn rất nhiều so với thông thường.

– Phụ nữ thừa cân dễ bị bốc hỏa hơn, do đó, duy trì một trọng lượng khỏe mạnh và tập thể dục thường xuyên để giảm bốc hỏa và cải thiện sức khỏe tổng quát.

Không nên bổ sung estrogen bữa bãi

Bổ sung estrogen là biện pháp phổ biến đủ để ngăn chặn các cơn bốc hỏa ở giai đoạn tiền mãn kinh. Khi điều trị các cơn bốc hỏa, nên dùng estrogen liên tục hơn là theo chu kỳ do triệu chứng này thường tái diễn trong giai đoạn ngưng estrogen.

Ở những phụ nữ còn tử cung, estrogen luôn cần được kết hợp với một progestin, để ngăn ngừa tăng sinh nội mạc tử cung. Nếu kể từ kỳ kinh cuối đến hiện tại chưa được 1 năm và người phụ nữ không hút thuốc thì có thể sử dụng thuốc tránh thai estrogen-progestin. Cách này giúp ngừa thai, giảm bốc hỏa và điều hòa kinh nguyệt.

Tuy nhiên, phương pháp này có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú và bệnh tim mạch. Đồng thời việc bổ sung estrogen không được sử dụng với nữ giới đang bị u nang, u xơ và đang cho con bú.

Khô hạn, đau rát vùng kín

Khô âm đạo hay còn gọi là khô hạn là hiện tượng thiếu độ ẩm hay dịch nhờn âm đạo ở phụ nữ, đau rát vùng kín ở nữ giới.

Nguyên nhân khô âm đạo tuổi tiền mãn kinh chủ yếu là do hoocmon gây ra. Theo các chuyên gia cho biết, hiện tượng âm đạo bị khô hạn tuổi tiền mãn kinh khá phổ biến. Khi đó động nội tiết Prolactin trong cơ thể tăng cao. Nội tiết này gây ức chế buồng trứng làm suy giảm estrogen khiến chất nhờn âm đạo tiết ra ít hơn. Nguyên nhân khiến cho “cô bé” bị khô hạn.

Khô hạn âm đạo ở phụ nữ tiền mãn kinh

Khô hạn nỗi ám ảnh của phụ nữ tiền mãn kinh

Tình trạng “hạn hán” này có thể gây ngứa, kích ứng, nóng rát hoặc cảm giác như kim châm ở vùng kín. Trong quá trình giao hợp, âm đạo bị khô cũng có thể gây đau và chảy máu nhẹ. Tình trạng này ảnh hưởng đến sự thăng hoa trong “cuộc yêu” cả hai bên, đặc biệt là phái nữ.

Bên cạnh đó, bề mặt da xung quanh vùng kín yếu đi cũng khiến âm đạo dễ bị tổn thương hơn. Việc không kiểm soát được độ ẩm “cửa yêu” có thể dẫn đến một bệnh lý mót tiểu, són tiểu, tiểu rắt, thậm chí dẫn đến nhiễm trùng đường tiết niệu mạn tính.

Khô âm đạo không phải là triệu chứng hiếm gặp của phụ nữ, trung bình cứ 3 phụ nữ thì 1 người sẽ gặp “hạn”. Nếu không điều trị đúng cách mà để tình trạng này kéo dài sẽ làm cho âm đạo mỏng đi và ít đàn hồi hơn. Cuối cùng, dẫn đến teo âm đạo vô cùng nguy hiểm.

Điều trị khô hạn

Lời khuyên tốt nhất dành cho các bạn vẫn là nên đến các trung tâm y tế uy tín khám cụ thể để bác sĩ xác định vấn đề và đưa ra phương án chính xác nhất. Ngoài ra bạn cần lưu ý:

  • Luôn giữ tâm trạng thoải mái, tránh tình trạng stress.
  • Làm việc, nghỉ ngơi điều độ không nên thức khuya làm việc quá sức.
  • Nên hạn chế sử dụng các xà phòng, sữa tắm và các chất có kiềm và acid để thụt rửa âm đạo.
  • Chế độ dinh dưỡng đầy đủ và uống nhiều nước trong ngày cũng là cách giảm chứng khô hạn hiệu quả.

Tuyệt đối không sử dụng các sản phẩm bổ sung estrogen ở độ tuổi này để tránh những hệ lụy sinh sản không đáng có sau này.

Bổ sung estrogen là biện pháp phổ biến đủ để ngăn chặn các cơn bốc hỏa ở giai đoạn tiền mãn kinh. Tuy nhiên, việc sử dụng các sản phẩm cung cấp trực tiếp estrogen là con dao hai lưỡi, tác dụng cũng nhiều và tác hại cũng lắm. Nếu dùng không đúng chỉ định và điều trị kéo dài, có thể sẽ dẫn đến những hậu quả nguy hiểm như: làm quá sản nội mạc tử cung, gây nguy cơ ung thư nội tử cung; các bệnh vú như đau, cương vú, ung thư vú, làm tăng huyết áp, tăng các bệnh huyết khối… gia tăng tình trạng nám sạm da. Các nghiên cứu gần đây cho thấy mối liên hệ giữa nồng độ estrogen trong máu và ung thư vú.

Rối loạn kinh nguyệt

Các triệu chứng rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh

(1) Ít kinh nguyệt, vô kinh: Chu kỳ kinh nguyệt bình thường là từ 28 – 32 ngày, tuy nhiên khi bạn bước vào giai đoạn tiền mãn kinh chu kỳ ấy sẽ thưa hơn, thường là trên >32 ngày có khi 2 -3 tháng mới có kinh một lần. Lượng máu cho mỗi chu kỳ cũng ít hơn hẳn, khoảng thời gian này kéo dài dăm ba tháng hoặc thậm chí là vài năm và sau đó dừng lại.

(2) Rong kinh, kinh mau: trường hợp này ít xảy ra hơn nhưng không phải là không có, một số phụ nữ sẽ có chu kỳ kinh nguyệt dày hơn và lượng máu kinh tiết ra nhiều kèm theo triệu chứng đau bụng dữ dội. Nếu số ngày chảy máu > 7 ngày, máu kinh ra nhiều trên 200ml thì đó gọi là cường kinh. Tại thời điểm này, nếu đi khám các chuyên gia y tế sẽ thực hiện kiểm tra chi tiết, sinh thiết để loại trừ trường hợp cổ tử cung có polyp gây chảy máu nhiều. Bệnh nhân có thể được chỉ định phẫu thuật để cắt bỏ các khối polyp cũng như những điều trị cho bệnh lý khác để chấm dứt hiện tượng này

Rối loạn kinh nguyệt – mất kinh giai đoạn tiền mãn kinh

Hậu quả nghiêm trọng của rối loạn kinh nguyệt

Vẫn biết rối loạn kinh nguyệt thời kỳ tiền mãn kinh là vấn đề sinh lý bình thường của cơ thể, song nó vẫn gây ra một vài rắc rối với chị em trong thời kỳ này, cụ thể là:

  • Gây bất tiện trong sinh hoạt: một vài chị em có triệu chứng như đau bụng kinh dữ dội, rong kinh dài ngày gây ra nhiều bất tiện trong sinh hoạt
  • Ảnh hưởng tới nhan sắc và vóc dáng: phụ nữ sẽ già đi trông thấy, các nếp nhăn quanh khóe mắt, miệng trán và cổ sẽ nhiều hơn, các vết đồi mồi xuất hiện khiến da nám, xỉn màu, không những vậy nhiều chị em có thể tăng cân và có thân hình xồ xề hơn thời còn trẻ.
  • Nguy cơ ung thư cổ tử cung và các bệnh lý phụ khoa khác: nếu rối loạn kinh nguyệt gây ra các triệu chứng bất thường khiến vùng kín bị kích thích thì có thể khiến cho mầm bệnh lạ xâm nhập và gây viêm vùng chậu, viêm cổ tử cung và có thể dẫn tới ung thư buộc phải cắt bỏ buồng trứng.

Cách chữa rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh

Cần chú ý tránh để cơ thể bị lạnh trong những ngày hành kinh vì nó có thể khiến cho các triệu chứng khó chịu gia tăng mạnh mẽ hơn và khó kiểm soát. Do đó không nên tắm nước lạnh hay ăn những thực phẩm đông lạnh, tránh để bị cảm lạnh vào ngày ấy.

Tránh làm việc quá sức, có kế hoạch làm viêc, nghỉ ngơi kết hợp rèn luyện cơ thể khoa học, luôn giữ cho tinh thần thoải mái, thư giãn để loại bỏ những cảm xúc tiêu cực.

Bổ sung thêm thực phẩm có chứa sắt để phòng tránh thiếu máu: ăn nhiều ức gà, gan, các loại cá, thịt đỏ, dưa hấu, cà chua,…

Hiện nay nhiều chị em truyền nhau bổ sung nội tiết tố estrogen để điều kinh tuy nhiên hãy hết sức cân nhắc kĩ càng khi sử dụng các sản phẩm bổ sung estrogen để tránh các nguy cơ mắc u xơ, u nang và hệ quả sinh sản khó lường nhé! Nếu sử dụng thuốc bổ sung estrogen phải tuân theo chỉ định của bác sĩ, không tự ý mua thuốc chưa kê đơn.

Các vấn đề khác

Tùy thuộc vào cơ địa và tiền sử bệnh lý, mỗi người sẽ có những triệu chứng khác nhau. Nhìn chung, ngoài các biểu hiện lớn đã nêu trên thì phụ nữ bị rối loạn tiền mãn kinh thường có biểu hiện:

  • Rối loạn tiền đình, hay đau đầu, chóng mặt, choáng ngất.
  • Rối loạn nhịp tim, khó thở, mất tập trung, suy giảm trí nhớ.
  • Tính khí thất thường, hay gắt gỏng, dễ giận hờn, tủi thân, thậm chí đẫn đến trầm cảm.
  • Ngực teo nhỏ, chảy xệ, vùng âm đạo khô rát, giảm ham muốn tình dục.
  • Nhức xương khớp, đau tay chân, đau lưng, đau cổ.
  • Dễ bị béo phì, tăng cân, tích mỡ nhiều vùng bụng, hông. 
  • Da khô, xuất hiện mụn trứng cá, tóc rụng.

Giai đoạn tiền mãn kinh là thời kì chị em nào cũng phải trải qua. Mong rằng những thông tin về giai đoạn thay đổi sức khỏe quan trọng này mà chúng tôi cung cấp là hữu ích với bạn. Chúc bạn và gia đình sức khỏe!